منظر فرهنگی


"گروه منظر فرهنگی" گروهی تخصصی است که در سال 1399 با هدف بازشناخت و بسط این رویکرد در حوزه نظر و عمل در انجمن علمی منظر ایران تأسیس شده است. اصطلاح منظر فرهنگی به مثابه مفهومی که تعامل فرهنگ و طبیعت را در طول زمان مورد مداقه قرار می دهد، نخستین بار در سال 1925م. توسط یک جغرافیدان فرهنگی به محافل علمی معرفی گردید. از آن پس این عبارت کاربردی مشترک بین جغرافیدانان فرهنگی، برنامه ریزان و طراحان شهری، معماران، معماران منظر، حفاظت مداران و دیگر رشته های وابسته پیدا کرد. با این حال نزدیک به هفت دهه به طول انجامید که برای نخستین بار منظر فرهنگی در زمینه حفاظت تاریخی در سطح بین المللی مطرح گردد. به این ترتیب در سال 1922م. با گنجانده شدن منظرهای فرهنگی به عنوان گونه ای از میراث مشترک بشریت در راهنمای عملیاتی کنوانسیون میراث طبیعی و فرهنگی جهان، مرکز میراث جهانی یونسکو به عنوان نخستین مرجع قانونی بین المللی به بازشناخت و حفاظت منظرهای فرهنگی به عنوان کار مشترک انسان و طبیعت پرداخت. نظر به اهمیت پایداری توسعه، نیاز جوامع به حفاظت منظرهای فرهنگی شان از نیاز آنها به ادامه تعاملشان با محیط پیرامون به طریقی پایدار و همه شمول منتج می شود. در این میان آن چه ضرورت پرداختن به مقوله ی منظر فرهنگی را پر رنگ تر می سازد، تغییر شیوه زیست سنتی بر اثر تغییرات سریع اجتماعی و اقتصادی است که تخریب بسیاری از این منظرها را در پی دارد. هر چند در حال حاضر انجمنهای مختلفی در سطح دنیا به شناخت و حفاظت منظرهای فرهنگی در سطوح ملی و منطقه ای می پردازند اما در ایران "گروه منظر فرهنگی"انجمن علمی منظر ایران اولین و در حال حاضر تنها گروه تخصصی داخلی در این حوزه می باشد.

اهداف

هدف اصلی "گروه منظر فرهنگی" توسعه رویکرد "حفاطت منظر" (Conservation Landscape )در ایران است. حفاظت منظر برگرفته از "رویکرد منظرین" (Landscaped Approach )به عنوان یک رویکرد کل نگر می تواند به عنوان یک پارادایم شیفت در برهمکنش دو حوزه دانشی منظر و حفاظت عمل نماید.

این گروه در پی آن است که با بسط این رویکرد، زمینه حفاظت و توسعه توأمان در زیستگاه های انسانی (شهری، برون شهری، روستایی، و ...) را فراهم آورد و با شناسایی دستاوردهای تعامل پایدار مردمان بومی با خرد اکوسیستم، از آنها در توسعه پایدار بهره برد.

وظایف :

* توسعه مفهوم و رویکرد منظر فرهنگی به مثابه مقوله بیندانشی (از جمله جغرافیای فرهنگی، معماری، معماری منظر، حفاظت، برنامه ریزی طراحی شهری، باستان شناسی، قوم شناسی، مردم شناسی، معماری، و ...)

* شکلدهی به بدنه تخصصی علمی-اجرایی جهت ایفای نقش در سه حوزه "شناخت"، "حفاظت و مدیریت"، و "ارزیابی" در منظرهای فرهنگی ایران

* ارتباطات با سازمانهای بین المللی در حوزه منظر فرهنگی

* زمینه سازی برای ارتباطات پژوهشی بین دانشی در این حوزه

* بسترسازی جهت همکاری در فعالیتهای اجرایی در سطح کشور به عنوان بدنه علمی-اجرایی

پرستو عشرتی

عضو هیأت مدیره و مدیر گروه منظر فرهنگی